Japonya’nın güneyinde, Kumamoto’daki Uto şehrinde bir anıt durur ve her yılın 14 Nisan’ında önünde bir tören yapılır. Anılan kişi bir Japon değildir; Japonya’yı hayatında hiç görmemiş Manchesterlı bir deniz yosunu bilimcisidir: Kathleen Drew-Baker. Nori üreticileri ona Umi no Haha derler, Denizin Annesi.

Nedeni şudur. Yüzyıllar boyunca nori tarımı bir talih işiydi; yosunun nerede doğduğunu, denizin ortasında nasıl çoğaldığını kimse bilmiyordu. Hasat bir yıl bereketli, ertesi yıl hiç olurdu. Savaştan çıkmış Japonya’da üretim çökme noktasına gelmişti. 1949’da Drew-Baker, Nature dergisinde kısa bir makale yayımladı: Galler kıyılarında incelediği kırmızı yosunun, o güne dek ayrı bir tür sanılan mikroskobik bir evresi vardı ve bu evre kışı istiridye kabuklarının içinde geçiriyordu. Yosunun kayıp mevsimi bulunmuştu. Japon bilimciler bu bilgiyi ekim yöntemine çevirdi ve nori tarımı kumardan zanaate döndü.

Bugün tabağınızdaki o incecik, çıtır yaprak; denizin, bilimin ve iki uzak adanın ortak ürünüdür. Uto’daki tören her nisan yenilenir; çünkü Japonya iyiliği unutmayan bir mutfaktır.